Szczególną datą w historii obu tych krajów jest 9 stycznia 1979 roku, kiedy to wietnamska armia wraz z oddziałami kambodżańskimi wkroczyła do stolicy Kambodży Phnom Penh i położyła kres ludobójstwu Czerwonych Khmerów. Od tego czasu oba państwa są ze sobą oficjalnie przyjaźnie powiązane. Rzeczywistość jest jednak bardziej skomplikowana…

Wietnam – Kambodża | Przejście graniczne pomiędzy Wietnamem a KambodżąWietnam – Kambodża | Przejście graniczne pomiędzy Wietnamem a Kambodżą (by C. Karras )

 

Trudna przyjaźń

Stosunki między Kambodżanami i Wietnamczykami są od pokoleń nacechowane nieufnością dochodzącą do głębokiej niechęci. Podczas gdy Wietnamczycy uważają Khmerów za leniwych, niechętnych do pracy, nieudolnych i niezdyscyplinowanych, Kambodżanie z kolei określają swoich sąsiadów jako „Yuon”, co oznacza nic innego, jak „barbarzyńcy”.

Spory terytorialne

W ciągu minionych wieków Wietnamczycy wyparli Khmerów z Delty Mekongu. Sajgon (dzisiejsze Ho Chi Minh) nazywał się aż do końca XVII wieku Prei Nokor i był małym, prowincjonalnym miastem kambodżańskim. Do dzisiaj pewne nacjonalistyczne kręgi w Kambodży roszczą pretensje do wietnamskiego terytorium nie tylko w Delcie Mekongu, ale także do wyspy Phú Quốc, która nosiła kambodżańską nazwę Kho Tral, jednak od roku 1680 znajduje się w posiadaniu Wietnamu.

Nie bez negatywnego wpływu na stosunki między dwoma narodami obeszło się francuskie panowanie kolonialne. Władze francuskie zatrudniały wielu Wietnamczyków jako urzędników administracyjnych w Kambodży i Laosie. Francuzi uważali Wietnamczyków za bardziej pracowitych i godnych zaufania do takich zadań.

Przynależność Delty Mekongu

Khmerowie formułując swoje żądania terytorialne nie bardzo trzymają się prawdy. Twierdzi się, że Francuzi przyłączyli Deltę do Wietnamu 4 czerwca 1949 r. Wprawdzie Francuzi wielokrotnie przesuwali granice między obydwoma krajami na niekorzyść Kambodży, ale cała Delta Mekongu znajdowała się w posiadaniu Wietnamu już od 1749 r., o czym świadczą m.in. daty założenia takich miast, jak Càn Thơ, Hà Tiên albo Rạch Già. Celowo przemilcza się też fakt, że Delta, kiedy dotarli tu pierwsi Wietnamczycy, była prawie bezludnym, malarycznym, składającym się z bagien i zarośli mangrowych obszarem. Khmerowie wyprowadzili się z Delty daleko stąd już przed kilku wiekami. Tern stał się uprawny dopiero dzięki wielkiemu wysiłkowi Wietnamczyków.

Wietnam | Region Delty Mekongu należał jeszcze w XVIII w. do królestwa Khmerów, a w późniejszym okresie został zasiedlony przez WietnamczykówWietnam | Region Delty Mekongu należał jeszcze w XVIII w. do królestwa Khmerów, a w późniejszym okresie został zasiedlony przez Wietnamczyków (by dgmckelvey )

 

Kambodża za rządów Sihanouka i Lon Nola

Kambodża uzyskała niepodległość od Francji w 1953 r. za panowania króla Sihanouka. Przez prawie 16 lat król Sihanouk, jako jedyny władca, nakreślał historię kraju. Kambodża była wówczas jednym z najbogatszych krajów regionu. Nazywana była „Szwajcarią Azji Południowowschodniej”. Najwięcej zwolenników miał Sihanouk wśród ludności wiejskiej. Jednak w miastach tworzyła się opozycja przeciwko jego autorytarnym rządom. Należała do niej klasa średnia, oficerowie, intelektualiści i studenci.

Od połowy lat 60-tych ubiegłego wieku kraj coraz bardziej wikłał się w wojnę indochińską, po początkowym okresie polityki neutralności Sihanouka. USA zaczęły od bombardowania szlaków partyzanckich Hồ Chí Minh’a na kambodżańskim terytorium. Dywanowe naloty powodowały straszną masakrę ludności cywilnej. Sihanouk zerwał stosunki z USA i szukał wsparcia w Chinach. Podczas podróży zagranicznej został Sihanouk obalony przez swojego premiera Lon Nola wspieranego przez CIA i nie wpuszczony do kraju. Za rządów Lon Nola Stany Zjednoczone miały wolną rękę, aby wojnę wietnamską rozszerzyć na Kambodżę. Lon Nol nie był w stanie rozwiązać problemów kraju i pociągnąć za sobą naród. Aby odwrócić uwagę od swoich trudności, winą za wszystkie nieszczęścia obarczył znienawidzonych Wietnamczyków. Doprowadziło to do okrutnych prześladowań żyjącej w Kambodży mniejszości wietnamskiej.

Na wygnaniu w Pekinie założył Sihanouk partię, która zgromadziła wszystkich politycznych przeciwników Lon Nola. Jego wojsko składało się z komunistycznie nastawionej partyzantki, z której później uformowali się Czerwoni Khmerzy. Szkolenie tych oddziałów przejął następnie Wietnam, aby z ich pomocą usunąć z Kambodży Amerykanów. Ten sojusz nie utrzymał się jednak długo, ponieważ Wietnamczycy nie chcieli akceptować radykalnych poglądów kierowniczej kadry Czerwonych Khmerów. Instruktorzy, którzy z Hanoi dotarli do kambodżańskiej dżungli, zostali odsunięci od zadań i zamordowani.

Czerwoni Khmerzy

Od 1973 r. Czerwoni Khmerzy walczyli wyłącznie w wojnie domowej przeciwko rządowi w Phnom Penh. Coraz większe wsparcie uzyskiwali ze strony ludności wiejskiej, która cierpiała na skutek ustawicznych bombardowań USA. W 1975 r. zajęli Czerwoni Khmerzy pod przywództwem Pol Pota stolicę Phnom Penh i rozpoczął się najbardziej tragiczny okres w historii tego kraju. Według różnych szacunków od 1,5 do 4 milionów mieszkańców Kambodży straciło życie w latach 1975-1979.    

W swym bezgranicznym nacjonalizmie rozpoczął Pol Pot pod koniec 1977 roku wojnę z Wietnamem, aby zrealizować swe plany odzyskania Delty Mekongu. W końcu grudnia rząd w Hanoi odpowiedział kontruderzeniem i 7 stycznia 1979 r. wojska wietnamskie zajęły praktycznie bez oporu stolicę Kambodży.

Mimo iż położyło to kres zbrodniczemu reżimowi Czerwonych Khmerów, Zachód uznał to za akt agresji.

Kambodża | Pomnik Przyjaźni Wietnamsko-Kambodżańskiej w Phnom PenhKambodża | Pomnik Przyjaźni Wietnamsko-Kambodżańskiej w Phnom Penh (by slapers )

Okupacja wietnamska

Dla narodu Kambodży okupacja wietnamska w żadnym wypadku nie była rozwiązaniem idealnym, ale wobec niewiarygodnych cierpień i terroru czterech poprzednich lat stanowiła akt pozytywny.

Opinia międzynarodowa zajęła jednak stronę Czerwonych Khmerów i odmówiła uznania nowego rządu. W końcu, wietnamska „okupacja” mogła stać się początkiem komunistycznej ekspansji, podczas gdy Czerwoni Khmerzy mordowali tylko swoich rodaków i nie stanowili żadnego zagrożenia dla świata zachodniego.

Tak więc Tajlandia, Wielka Brytania, USA i inne państwa umożliwiły ludobójcom Pol Pota ucieczkę na terytorium Tajlandii, zaopatrzyli ich w broń, pieniądze i żywność, i oferowali reprezentowanie Kambodży na forum ONZ. Rozpoczęła się wieloletnia partyzancka wojna Czerwonych Khmerów, która bez poparcia „wolnego świata” i Chin nigdy nie byłaby możliwa. Dopiero dwa lata po wycofaniu się oddziałów wietnamskich doszło w 1991 r. do zawieszenia broni i wejściu do kraju kontyngentu sił ONZ.

Kambodża | A kto należy do najliczniejszej grupy turystów zwiedzających zabytki Angkoru? Wietnamczycy!Kambodża | A kto należy do najliczniejszej grupy turystów zwiedzających zabytki Angkoru? Wietnamczycy! (by jamehealy )

Mniejszość Wietnamska w Kambodży i Khmerzy w Delcie Mekongu

Również dzisiaj istnieje w Kambodży mniejszość wietnamska, stanowiąca ok. 5% ludności. Nacjonalistyczne kręgi w Kambodży prześcigają się w twierdzeniach, że Kambodża jest coraz bardziej wietnamizowana, a udział Wietnamczyków sięga 50% (!) ludności kraju. Z kolei w Delcie Mekongu miałoby rzekomo żyć do 13 mln Khmerów (!). W rzeczywistości jest ich w całym Wietnamie ok. 1,3 mln, a gwałtownego przyrostu ludności pochodzenia wietnamskiego w Kambodży, ponad wspomniane 5%, też nie stwierdzono.

Sąsiedzkie wizyty

Od 2009 r. obywatele obu krajów mogą podróżować do sąsiadów na okres do 15 dni bez wiz. Korzysta na tym przede wszystkim turystyka, i to właściwie w jednym kierunku – Wietnamczycy należą do najliczniejszej grupy turystów zwiedzających zabytki Angkoru.

Kambodża | Przyjaźń khmersko-wietnamska nie należy do najłatwiejszychKambodża | Przyjaźń khmersko-wietnamska nie należy do najłatwiejszych (by archer10 )

Zainteresują Cię również

Krótka wizyta u lekarza medycyny tropikalnej w pytaniach i odpowiedziach Krótka wizyta u lekarza medycyny tropikalnej w pytaniach i odpowiedziach
Wielu turystów, szczególnie tych wybierających się w tropiki po raz pierwszy, nurtują pytania dotyczące bezpieczeństwa i...
15. Międzynarodowy Półmaraton Angkor Wat 15. Międzynarodowy Półmaraton Angkor Wat
W ostatni weekend (4-5 XII 2010) na terenie słynnego kompleksu świątynnego Angkor odbył się 15. Międzynarodowy Półmaraton...
Skwer Demokracji w Phnom Penh Skwer Demokracji w Phnom Penh
Na początku listopada 2011 r. swoją pierwszą rocznicę obchodził Skwer Demokracji w Phnom Penh. To miejsce, potocznie nazywane...
Kultura buddyjska w Twoim mieście Kultura buddyjska w Twoim mieście
W dniach 22-28 listopada, na terenie Gdyni i Gdańska, odbywa się trzecia już edycja Trójmiejskiego Festiwalu Kultury...

 

Na tej stronie używamy plików cookie.

Sprawdz politykę prywatności