Funan (także Fu Nan) było to pierwsze większe państwo w Azji Południowo-Wschodniej, powstałe w I w. p.n.e. Wciąż wiemy o nim niewiele, większość dostępnych dzisiaj wiadomości pochodzi z chińskich kronik i pojedynczych znalezisk archeologicznych.

 

Kambodża | O Funan, jednym z najstarszych państw Azji Południowo-Wschodniej, wciąż wiemy niewieleKambodża | O Funan, jednym z najstarszych państw Azji Południowo-Wschodniej, wciąż wiemy niewiele (by daverugby83 )

Pochodzenie nazwy Funan

Sama nazwa "Funan" pochodzi z chińskich zapisów. Jakiej nazwy używali mieszkańcy – nie wiadomo. Oba chińskie znaki Fu i Nan są transkrypcją starych khmerskich słów Biu i Nam, z których wywodzi się dzisiejsze "Phnom" – góra. Z murowanych budowli Funan można dzisiaj znaleźć co najwyżej fundamenty. Najstarsze dzieła sztuki, w tym dwumetrowe posągi Vishnu i Buddy, pochodzą z początku VI w. 

Geografia

Centrum państwa leżało w rejonie Delty Mekongu, w dzisiejszym południowym Wietnamie, podczas gdy na zachód ciągnęło się terytorium Funan aż do granic dzisiejszej Birmy, a na południe do przesmyku Kra (dzisiaj: południowa Tajlandia).

Zachowane źródła pisane wzmiankują o stolicy Funan, noszącej nazwę - Vyadharapura („Miasto Myśliwych”), której położenia nie udało się jednak określić. Niektórzy badacze podejrzewają, że mógł to być region obecnego Phnom Penh.

Ludność

Mieszkańcami Funan byli, na ile udało się to potwierdzić archeologom i historykom, członkowie ludów Mon-Khmerów, mówiący językiem należącym do rodziny austroazjatyckiej. W chińskich kronikach przodkowie dzisiejszych Khmerów opisywani są jako lud ciemnoskóry o kędzierzawych włosach.

Żyli głównie z rybołówstwa i uprawy ryżu. Zamieszkiwali w domach na palach, jakie do dzisiaj spotyka się w całej Azji Południowowschodniej. Żyzne tereny zalewowe wzdłuż rzek były osuszane rozwiniętym systemem kanałów i przystosowane do rolniczego użytkowania.

Powstanie Funan

Funan powstał w I wieku p.n.e. z połączenia wielu państw-miast. Według legendy, odnotowanej w chińskich kronikach, pewien indyjski bramin o imieniu Kaundinya pokonał niegdyś na morzu królową Funan – Soma, przebijając jej statek strzałą z łuku. Królowa poddała się, wyszła za mąż za bramina i założyli wspólnie dynastię władców Funan. Zgodnie z khmerską mitologią pojawił się wówczas ojciec Soma – król Nagów (bóstw wodnych) i wypił wodę z morza, aż ukazał się nowy ląd - dzisiejsza centralna równina Kambodży wokół jeziora Tonle-Sap do ujścia Mekongu, który podarował swojemu zięciowi.

Wpływy hinduskie

Na początku pierwszego tysiąclecia naszej ery kultura inadyjska miała ogromny wpływ na królewstwa Azji Południowo-Wschodniej. Funan był przy tym pierwszym krajem regionu, który trwale został zhinduizowany. Mieszkańcy Funan nie porzucili jednak swoich własnych wierzeń, ale przejęli wiele pojedynczych elementów hinduizmu i zmieszali je ze swoimi rytuałami i tradycjami.

Handel

Funan był ważnym punktem na handlowych szlakach morskich między Chinami na północy i Indiami na zachodzie. W Oc Eo - największym porcie Funan, który po raz pierwszy zbadali francuscy archeolodzy w 1940 r., odkryto - obok obecności dużych azjatyckich kultur tamtego czasu - również monety z imperium rzymskiego z podobizną cesarza Antoniusa Piusa, a także ze staroperskiego państwa Sasanidów.

Port Oc Eo i kanały w rejonie ujścia Mekongu służyły statkom handlowym jako miejsce zakotwiczenia i przeczekania niekorzystnych wiatrów monsunowych. To prowadziło do nawiązywania bliskich kontaktów z przedstwicielami kultur Chin, Indii, Malezji i Jawy.

Złoty wiek królestwa

Największy rozkwit osiągnęło państwo Funan w III w. pod panowaniem króla Fan Shih-man. Jego flota kontrolowała wówczas wybrzeże od delty Mekongu, przez cały łuk Zatoki Tajlandzkiej, aż do przesmyku Kra. Na lądzie władza Funan sięgała przez dzisiejszą Kambodżę do granic Birmy. Funan stworzyło mocny system tras handlowych, który służył za wzór także późniejszym państwom regionu.

Administracja i kultura

Równolegle z flotą wzmacniano także system administracyjny kraju. Podatki były pobierane w srebrze, złocie, perłach i drogich gatunkach drewna.

W połowie III w. odwiedzili stolicę Funan dwaj chińscy kupcy Kang Tai i Zhu Ying, którzy po powrocie do ojczyzny złożyli z tej podróży sprawozdanie. Ich opis kultury Funan jest miejscami mało pochlebny. Donosili oni o handlu niewolnikami w Funan i o dziwnych procesach sądowych, kiedy to oskarżeni poddawani byli próbom, przykładowo: musieli na określoną odległość przenieść rozżarzony łańcuch albo wyjąć z wrzącej wody złoty pierścień lub jajko.

Kupcy zauważyli jednakże bogactwo kraju i byli pod wrażeniem m.in. jego wspaniałych bibliotek. W chińskich kronikach jest też mowa o muzykach z Funan, którzy w roku 243 albo 263 zostali podarowani cesarzowi w prezencie. Zrobili na władcy takie wrażenie, że w pobliżu Nanking kazał urządzić instytut muzyki Funan.

Około roku 270 Funan prowadził wojnę nie tylko z północnym sąsiadem Cham, ale też z chińską prowincją Tongking (dzisiaj północny region Wietnamu). W 357 r. stał się wasalnym państwem chińskiego cesarstwa.

Zmierzch królestwa

 

Ostatni raz osiągnął Funan kulturalne i polityczne znaczenie pod rządami króla Kaunadinya Jayavarman (ok. 380-514) i jegi syna - Rudravarmana (514-ok. 545).  Końcówkę – varman do królewskich imion wprowadził król Kaundinya na początku V w.  Używali jej późniejsi władcy Khmerów, również królowie Angkor. Oznacza ona „chroniony przez”, w ten sposób imię Rudravarman oznacza: „chroniony przez (boga) Rudra”.

Od drugiej połowy VI w. Funan stopniowo tracił swoją potęgę i wpływy. W 550 r. państwo Chenla (Zhenla), podporządkowane dotąd Funan, uzyskało niepodległość. Na początku VII w. Chenla ostatecznie podbiła Funan.

Źródło:
de.wikipedia „kambodschanische geschichte”

Zainteresują Cię również

Krótka wizyta u lekarza medycyny tropikalnej w pytaniach i odpowiedziach Krótka wizyta u lekarza medycyny tropikalnej w pytaniach i odpowiedziach
Wielu turystów, szczególnie tych wybierających się w tropiki po raz pierwszy, nurtują pytania dotyczące bezpieczeństwa i...
15. Międzynarodowy Półmaraton Angkor Wat 15. Międzynarodowy Półmaraton Angkor Wat
W ostatni weekend (4-5 XII 2010) na terenie słynnego kompleksu świątynnego Angkor odbył się 15. Międzynarodowy Półmaraton...
Skwer Demokracji w Phnom Penh Skwer Demokracji w Phnom Penh
Na początku listopada 2011 r. swoją pierwszą rocznicę obchodził Skwer Demokracji w Phnom Penh. To miejsce, potocznie nazywane...
Kultura buddyjska w Twoim mieście Kultura buddyjska w Twoim mieście
W dniach 22-28 listopada, na terenie Gdyni i Gdańska, odbywa się trzecia już edycja Trójmiejskiego Festiwalu Kultury...

 

Na tej stronie używamy plików cookie.

Sprawdz politykę prywatności